Sau khi vượt qua những định kiến ban đầu, tôi bắt đầu nhìn lại hành trình phát triển của mình một cách nghiêm túc hơn. Lúc này, tôi không còn đứng ở vị trí phán xét người khác. Thay vào đó, tôi quay về với một câu hỏi khó khăn hơn rất nhiều:
Tôi đã thật sự lãnh đạo được chính mình hay chưa?
Câu hỏi ấy tưởng chừng đơn giản. Tuy nhiên, càng đi sâu, Hồng Nhung càng nhận ra một sự thật quan trọng: Lãnh đạo bản thân là cấp độ khó nhất trong tất cả các cấp độ lãnh đạo.
Vì sao lãnh đạo bản thân lại khó đến vậy?
Chúng ta thường nghĩ lãnh đạo chỉ đơn giản là quản lý con người, phân công công việc, truyền cảm hứng cho đội nhóm hay đưa ra những quyết định lớn. Nhưng thực tế, đó mới chỉ là lãnh đạo bên ngoài.
Ngược lại, lãnh đạo bản thân bao gồm việc quản lý cảm xúc của chính mình, duy trì kỷ luật khi không ai giám sát, giữ vững giá trị làm điều đúng đắn dù không có phần thưởng trước mắt. Chính vì thế, rất nhiều người đã bỏ cuộc giữa chừng vì không có ai giám sát hay chấm điểm.
Người đi làm giỏi thường vấp ở đâu?
Tôi đã gặp rất nhiều người xuất sắc trong công việc như sale đạt doanh số cao, nhân viên ngân hàng hoàn thành chỉ tiêu ấn tượng, Những người làm truyền thông quen với áp lực hay doanh nhân quen ra quyết định nhanh chóng. Tuy nhiên, họ lại gặp chung một vấn đề: rất giỏi xử lý bên ngoài nhưng lại mệt mỏi bên trong.
Cụ thể, họ kiểm soát tốt công việc và dẫn dắt được người khác. Nhưng họ lại mất kiểm soát cảm xúc và không dẫn dắt được chính mình. Hơn nữa, điều nguy hiểm nhất là họ thường không nhận ra vấn đề này ngay lập tức.
Lãnh đạo bản thân giống như xây doanh nghiệp từ 0 → 1
Một hình ảnh khiến tôi suy nghĩ rất lâu: Lãnh đạo bản thân giống như xây dựng doanh nghiệp từ 0 đến 1.
Hành trình này không có hào quang, không có tiếng vỗ tay và cũng chẳng mang lại kết quả ngay lập tức. Thay vào đó, nó chỉ gồm những thói quen nhỏ lặp lại mỗi ngày, những quyết định thầm lặng và những lúc tự đối diện với sự yếu đuối của chính mình.
Rất nhiều người muốn nhảy thẳng từ 0 lên 10. Bởi vậy, nếu không xây dựng nền tảng 0 → 1 vững chắc, mọi thứ phía sau dễ dàng sụp đổ.
Bài học từ huấn luyện Sứ mệnh Lãnh đạo
Trong một kỳ huấn luyện về Sứ mệnh Lãnh đạo, tôi nghe được những chia sẻ sâu sắc về các tầng phát triển của người lãnh đạo. Điều khiến tôi dừng lại lâu nhất không phải là chiến lược hay kỹ thuật, mà là một sự thật rất đời thường.
Không thể lãnh đạo người khác một cách bền vững nếu không lãnh đạo được chính mình.
Nghe thì quen thuộc. Nhưng thực hành lại cực kỳ khó khăn. Bởi lãnh đạo bản thân không phải là cố gắng trở nên hoàn hảo, mà là liên tục điều chỉnh bản thân mỗi ngày.
Lãnh đạo bản thân không phải là ép mình mạnh mẽ
Có một hiểu lầm rất phổ biến: lãnh đạo bản thân đồng nghĩa với việc luôn tích cực, luôn mạnh mẽ và luôn kiểm soát mọi thứ. Thực tế thì ngược lại hoàn toàn.
Thay vào đó, lãnh đạo bản thân là dám thừa nhận mình mệt mỏi, dám dừng lại khi cần thiết, dám nói “không” với những thứ làm cạn kiệt năng lượng và dám chịu trách nhiệm cho mọi lựa chọn của mình. Đó chính là sự tỉnh táo thực sự, chứ không phải dấu hiệu của sự yếu đuối.
Những biểu hiện của việc chưa lãnh đạo được bản thân
Tôi từng trải qua trạng thái này, và tôi cũng thấy rất nhiều người xung quanh gặp phải tình huống tương tự. Cụ thể, họ luôn bận rộn nhưng không rõ đích đến, dễ cáu gắt với người thân dù giữ hình ảnh hoàn hảo bên ngoài. Họ thích học hỏi nhưng ít khi áp dụng đến cùng, hoặc đặt mục tiêu lớn rồi bỏ dở giữa chừng.
Tất cả những biểu hiện ấy đều xuất phát từ một nguyên nhân chung: thiếu kỷ luật nội tâm.
Kỷ luật nội tâm – nền móng của lãnh đạo bền vững
Kỷ luật nội tâm không phải là ép bản thân làm nhiều hơn. Mà thực chất, đó là làm đúng điều cần làm, vào đúng thời điểm và với năng lượng phù hợp.
Ví dụ, kỷ luật có thể là đi ngủ sớm thay vì lướt điện thoại, tắt bớt một cuộc hẹn không cần thiết hoặc giữ bình tĩnh khi cảm xúc dâng cao. Những việc nhỏ này tuy giản dị nhưng lại tạo nên sự khác biệt lớn theo thời gian.
Khi bạn không lãnh đạo được bản thân, hệ quả sẽ đến
Người đi làm thường không sụp đổ vì thiếu năng lực. Ngược lại, họ sụp đổ vì kiệt sức, mất phương hướng hoặc đánh mất động lực sống. Do đó, dù kỹ năng có giỏi đến đâu, họ cũng không còn đủ nội lực để tiếp tục.
Lãnh đạo bản thân không giúp bạn tránh khỏi khó khăn. Tuy nhiên, nó giúp bạn đi qua những thử thách mà không đánh mất chính mình.
Lãnh đạo bản thân là hành trình dài, không phải dự án ngắn hạn
Không có khóa học nào có thể giúp bạn lãnh đạo bản thân chỉ trong 3 ngày. Cũng không tồn tại phương pháp “lột xác” chỉ sau một đêm. Đây là hành trình dài, lặng lẽ và ít được ghi nhận.
Dù vậy, nếu kiên trì, bạn sẽ sở hữu nền tảng vững chắc, không dễ bị cuốn theo biến động bên ngoài. Và giữ được sự bình ổn khi mọi người xung quanh hoảng loạn.
Vai trò của người thầy và hệ thống
Ở giai đoạn này, tôi bắt đầu hiểu rõ vai trò của những người thầy như Phạm Thành Long. Họ không phải để bạn làm theo mọi điều. Thay vào đó, họ cung cấp hệ quy chiếu, cấu trúc tư duy và kinh nghiệm để soi chiếu lại hành trình của chính bạn.
Người thầy không đi thay bạn. Nhưng họ giúp bạn tránh đi lạc trên con đường dài.
Bài học tôi giữ lại cho chính mình
Sau tất cả, tôi rút ra cho mình vài bài học đơn giản nhưng sâu sắc:
- Đừng vội lãnh đạo ai khi chưa lãnh đạo được bản thân
- Kỷ luật nội tâm quan trọng hơn động lực nhất thời
- Phát triển thật sự diễn ra trong những ngày bình thường
- Không ai có thể thay bạn làm phần việc bên trong này
Lời kết: Lãnh đạo bắt đầu từ những điều rất nhỏ
Lãnh đạo bản thân không cần ai chứng kiến hay công nhận. Chỉ cần bạn biết rõ mình đang đi đâu và không bỏ rơi chính mình trên hành trình ấy.
Và khi bạn duy trì được điều này đủ lâu, việc lãnh đạo người khác sẽ đến một cách tự nhiên, không gồng ép.