Có một sự thật tôi từng không muốn nói ra, nhưng hôm nay tôi chọn nói thật:
Tôi đã từng rất không thích Phạm Thành Long.
Không phải kiểu ghét ồn ào, cũng không lên tiếng công kích.
Chỉ đơn giản là… tôi tránh.
Tôi tránh nghe.
Tôi tránh xem.
Tôi tránh cả những nội dung mà rất nhiều người xung quanh tôi nói rằng “nghe đi, hay lắm”.
Và nếu gọi tôi của thời điểm đó là antifan, có lẽ cũng không sai.
Khi định kiến không đến từ ác ý, mà từ cái tôi
Nhìn lại, tôi không ghét con người anh.
Tôi ghét cảm giác khó chịu bên trong mình khi nghe những điều quá thẳng, quá thật.
Có những kiểu chia sẻ không vuốt ve cảm xúc.
Không làm người nghe thấy “được an ủi”.
Ngược lại, nó đụng thẳng vào cái tôi, vào những vùng mà ta chưa sẵn sàng nhìn lại.
Và khi một người chưa sẵn sàng, phản ứng tự nhiên nhất là… từ chối.
Tôi nghĩ mình đã đủ trải nghiệm.
Tôi nghĩ mình không cần nghe thêm.
Tôi nghĩ: “Phong cách này không hợp với mình”.
Nhưng bây giờ tôi hiểu, rất nhiều định kiến của người trưởng thành không đến từ thiếu hiểu biết, mà đến từ việc đã quen sống trong vùng an toàn của chính mình.
Người đi làm trí thức và cái bẫy “tôi biết rồi”
Tôi gặp rất nhiều người giống tôi của ngày đó.
Là sale, là nhân viên ngân hàng, là quản lý, là người làm truyền thông, là doanh nhân.
Họ giỏi.
Họ có trải nghiệm.
Họ đã đi qua nhiều môi trường.
Và chính vì thế, họ rất dễ rơi vào một trạng thái nguy hiểm:
👉 “Tôi biết rồi.”
“Tôi biết marketing là gì.”
“Tôi biết bán hàng rồi.”
“Tôi biết lãnh đạo là thế nào.”
Nhưng biết theo cách cũ.
Khi một góc nhìn mới xuất hiện, đặc biệt là góc nhìn thẳng – mạnh – không chiều chuộng, rất dễ bị gắn nhãn là “phản cảm”, “nói quá”, “làm màu”.
Cho đến khi… cuộc sống buộc ta phải thay đổi.
Một thay đổi rất nhỏ, nhưng đủ để mở ra cánh cửa khác
Giai đoạn đó, tôi duy trì thói quen đi bộ buổi sáng.
Không phải để tập luyện quá nhiều, mà để đầu óc được yên hơn.
Tôi chuyển từ nghe nhạc sang nghe podcast.
Ban đầu là những nội dung nhẹ nhàng.
Rồi dần dần, tôi vô tình nghe sang một vài audio của anh.
Không phải nghe vì tò mò.
Không phải nghe vì ngưỡng mộ.
Chỉ là… bật lên và nghe trong lúc đi bộ.
Tôi không cố gắng hiểu.
Cũng không phản biện.
Chỉ nghe như nghe một dòng suy nghĩ khác.
Và điều lạ lùng xảy ra:
Tôi không còn phản cảm nữa.
Không phải vì nội dung thay đổi.
Mà vì tôi đã khác.
Khi tâm thế thay đổi, cùng một lời nói có thể mang ý nghĩa khác
Có những câu nói, nếu nghe sớm quá, ta sẽ thấy chói tai.
Nhưng nếu nghe đúng lúc, ta sẽ thấy… đúng.
Tôi bắt đầu nhận ra:
- Có những điều anh nói, tôi đã từng trải qua nhưng chưa gọi được tên
- Có những điều tôi đang làm, nhưng làm theo bản năng chứ chưa có hệ thống
- Có những điểm yếu, tôi luôn né tránh vì nghĩ rằng “ai cũng thế”
Và chính sự thẳng thắn đó, khi không còn đụng vào cái tôi quá mạnh, lại trở thành kim chỉ nam để soi chiếu lại chính mình.
Trải nghiệm học tập đầu tiên và sự dịch chuyển trong nhận thức
Tôi rủ một người bạn đi học thử khóa IMMM.
Không đặt nhiều kỳ vọng.
Chỉ nghĩ đơn giản: “Đi xem thử”.
Nhưng ở đó, tôi bắt đầu nhìn thấy một thứ khác hẳn với những gì tôi từng nghĩ:
- Marketing không phải là chiêu trò, mà là hiểu con người
- Bán hàng không phải là ép mua, mà là giải quyết vấn đề
- Những khái niệm như Sẹo, Shuhari, hệ thống không phải để nói cho hay, mà để làm cho bền
Tôi không “wow” theo kiểu hưng phấn.
Tôi chỉ thấy… hợp lý.
Và với một người làm kinh doanh, làm truyền thông, làm sale lâu năm,
“hợp lý” là một dạng thuyết phục rất mạnh.
Từ phản cảm đến tôn trọng: một khoảng cách rất xa nhưng rất thật
Tôi nhận ra, có những người thầy:
- Không cần bạn thích ngay
- Không cần bạn đồng cảm ngay
Nhưng nếu bạn đủ kiên nhẫn, họ sẽ giúp bạn nhìn lại chính mình một cách trung thực hơn.
Tôi không trở thành người hâm mộ.
Tôi cũng không cố gắng thay đổi ai.
Tôi chỉ đơn giản là:
👉 Không còn đóng cửa trước khi hiểu.
Và đó là bước trưởng thành rất quan trọng của người đi làm lâu năm.
Định kiến – kẻ thù thầm lặng của sự phát triển
Định kiến nguy hiểm ở chỗ:
- Nó không ồn ào
- Nó không làm ta sai ngay
- Nhưng nó khiến ta đứng yên rất lâu
Khi ta dán nhãn một con người, một phong cách, một phương pháp là “không hợp”,
ta cũng đồng thời tước đi cơ hội học hỏi của chính mình.
Không phải ai cũng cần hợp với ta.
Nhưng rất có thể, mỗi người đều có một mảnh ghép mà ta đang thiếu.
Bài học tôi rút ra cho chính mình
Sau hành trình đó, tôi giữ lại cho mình vài điều:
- Đừng vội ghét một ai chỉ vì họ nói những điều khiến bạn khó chịu
- Đừng đóng cửa tri thức chỉ vì phong cách không hợp gu
- Khi cảm thấy “phản cảm”, hãy tự hỏi: “Có phải mình đang bị chạm vào điểm yếu?”
Và quan trọng nhất:
Người trưởng thành không phải là người biết nhiều,
mà là người biết mở lòng đúng lúc.
Lời kết: Khi bạn sẵn sàng, tri thức sẽ đến
Có những bài học không sai.
Chỉ là chúng đến sớm hơn thời điểm ta đủ mở lòng.
Có những người thầy không cần ta thích ngay.
Chỉ cần họ đủ giá trị để ta quay lại, khi đã đi qua thêm vài chặng đường.
Nếu bạn đang ở giai đoạn:
- Nghe mà chưa thấm
- Xem mà còn phản ứng
- Đọc mà còn khó chịu
Điều đó hoàn toàn bình thường.
Hãy cho mình thời gian.
Vì khi bạn thay đổi, cách bạn nhìn thế giới cũng sẽ thay đổi theo.